Telewizja Olsztyn

fotopolis.pl

Czytaj więcej na: fotopolis.pl

 

Wernisaż w BWA Galerii Sztuki w Olsztynie

 

artinfo.pl

 

Ikonografia kobiecości

Wystawa "Uwikłane w płeć" nie aspiruje do ukazania kompletnego obrazu kobiecości. Dążenie takie już na starcie skazane jest bowiem na porażkę. Mierząc się z tą niemożliwością, ekspozycja podejmuje raczej próbę pokazania dynamicznie zmienijących się w naszej kulturze wizerunków kobiecości. Kuratorzy eskpozycji, poprzez dobór fotografii i filmów wideo, chcieli pokazać kobietę widzianą z wielu perspektyw, zarówno oczami mężczyzn, jak i samych kobiet. Zestawiając ze sobą wybrane wizerunki stawiają oni jednocześnie pytania o obowiązujące stereotypy dotyczące funkcjonowania kobiet, a w szczególności kobiecego ciała w sferze społecznej, medialnej, artystycznej i komercyjnej.
Kolekcja Joanny i Krzysztofa Madelskich stanowi reprezentatnwy wybór fotografii wykonanych przez polskich artystów i artystki na przestrzeni kilkudzisięciu ostatnich lat.

Czytaj więcej na artinfo.pl 

 

Gazeta Turystyczna Warmii i Mazur

"Uwikłane w płeć" - recenzja

Kolekcja Joanny i Krzysztofa Madelskich stanowi reprezentatywny wybór fotografii wykonanych przez polskich artystów i polskie artystki na przestrzeni kilkudziesięciu ostatnich lat. To swoista ikonografia kobiecości rozpisana na kilkadziesiąt, uporządkowanych chronologicznie prac. To próba odpowiedzi na pytanie jak obraz kobiety zmieniał się w czasie, jak zmieniło się jego postrzeganie.

Czytaj więcej na: www.gazeta.mazury.pl

 

Gazeta Wyborcza Olsztyn

 

Gazeta Olsztyńska

 

 

 

Magazyn TAKE ME

 

K MAG

 

METRO OBIEKTYWY

 

DZIENNIK ŁÓDZKI

 

 

GAZETA WYBORCZA

 

 

EXPRESS BYDGOSKI

 

EXPRESS ILUSTROWANY

 

DZIENNIK ŁÓDZKI

 

 EXPRESS ILUSTROWANY

 

DZIENNIK ŁÓDZKI

 

 

PRZEGLĄD

 

 

Artykuły na: NaTemat.plFotopolis.pl, Tygodnik Przegląd, Esensja.pl, kultura.wp.pl, Polska Lokalna, FotoForum, Artysta.pl, TOK FM, Wiadomosci.gazeta.pl, Culture.pl, Fakty.interia.pl, Weranda, Kultura.gazeta.pl, NaTemat.pl, News.o.pl, Wprost, Aktivist, Bold Magazine, Arteon, Kikimora, 6x7art, Fotografia Kolekcjonerska, Purpose, Wiadomości.onet.pl, Punkt Widzenia, Style Hot Cold, Lookout Gallery, Świat Obrazu, Krytyka Polityczna, Aktivist, Fotomargines, O.pl, Wysokie Obcasy, ObiegRzeczypospolita, Styl.fmE-Vive.plModaijaKobieta Mag.

 

Wywiad Marty Kowalewskiej z Krzysztofem Madelskim

Krzysztof  Madelski – Prezes Zarządu firmy YES, kolekcjoner. W ramach 11 Międzynarodowego Festiwalu Fotografii w Łodzi, po raz pierwszy została zaprezentowana tematyczna kolekcja fotografii, którą wraz z żoną Joanną tworzy od czterech lat, jedna z największych tego rodzaju w Polsce. Na wystawie w Muzeum Miasta Łodzi w Pałacu Poznańskich, zatytułowanej „Uwikłane w płeć” pokazano około 160 prac dotykających szeroko pojętej tożsamości kulturowo-społecznej współczesnej kobiety.  

MK: Od 20 lat kolekcjonują Państwo dzieła polskiej sztuki współczesnej, jednak dopiero niedawno zbiór wzbogacił się o prace z dziedziny fotografii. Obecnie ta część kolekcji liczy około 250 eksponatów. Co wpłynęło na takie właśnie ukierunkowanie zainteresowań?

KM: Fotografie zaczęliśmy kolekcjonować cztery lata temu, wcześniej centrum naszych zainteresowań stanowiło polskie malarstwo abstrakcyjne. Owocem naszych fascynacji jest wciąż trwająca przyjaźń ze Stanisławem Fijałkowskim. Jednak w każdej pasji są momenty, kiedy następuje pewne przewartościowanie. Impulsem była dla nas wystawa francuskiej artystki Claude Cahun (1894-1954) w londyńskiej Tate Modern w 2008 r. Niepozorne zdjęcia z lat 30. XX w., w głównej mierze autoportrety w maskach i kostiumach, tak wiele dały nam do myślenia, że stały się bodźcem do rozpoczęcia kolekcji fotografii poświęconej konkretnemu tematowi. Zainteresowała nas problematyka płci w kontekście społeczno-kulturowym, w języku angielskim zawarta w słowie gender. Nie jesteśmy historykami sztuki, nie analizujemy, czy dana fotografia należy do nurtu sztuki krytycznej, subiektywnej czy poszukującej. Nasza uwaga skupia się na temacie i sposobie przedstawiania pewnych problemów. Obranie właśnie takiego klucza zawęziło nasze poszukiwania. 

MK: Odkąd skupili Państwo swoją uwagę na fotografii przestali rozbudowywać kolekcję malarstwa i grafiki?

KM: Kolekcja malarstwa jest już dość duża, zabrakło miejsc na ścianach. Głównym  jednak powodem zamknięcia zbioru malarstwa czy grafiki było zdanie sobie sprawy, jak niewielkie grono ludzi jest nimi zainteresowane. Wystawy sztuki współczesnej, które organizuje moja żona, trafiają do coraz węższego kręgu odbiorców. W czasach studenckich wojaży miałem okazję obserwować kulturę i rynek w Anglii, Niemczech czy Szwecji. Sądziłem, że po zmianach ustrojowych ulegnie w naszym kraju zmianie również świadomość dotycząca kultury i sztuki. Zmiany oczywiście nastąpiły, niestety na polu zainteresowania sztuką dużo wolniej, niż myślałem. Przyszła refleksja, że może czas zająć się tematem, który jest bardziej aktualny. Nie oznacza to, że czegokolwiek żałuję albo neguję wcześniejsze zainteresowania. Nadal uważam dokonania polskich artystów po II wojnie światowej za szalenie interesujące, należy ubolewać, że tak mało osób je docenia. 

MK: Chodziło o podjęcie problemów bardziej współczesnych, palących, o których się rozmawia?

KM: Chodziło bardziej o temat ważny dla ludzi, ale niekoniecznie obecny w mediach, które są zmęczone tematyką feminizmu, boją się wątków antyreligijnych w sztuce. Nasza kolekcja trochę tych drażliwych tematów dotyka. Prezentujemy na wystawie prace Doroty Nieznalskiej, która jak wiadomo, spotkała się z ostrymi szykanami, stawała przed sądem. Tym niemniej był to bodziec, żeby zwrócić uwagę na ten temat ze względu na zainteresowanie szerszych kręgów społecznych. Dla kolekcjonera jest to nadzieja, że nie będzie zbierał tylko do szuflady. 

MK: Buduje Pan kolekcje po to, by się nią dzielić, pokazywać...

MK: Często sobie zadaję pytanie, po co to robię . Pasja jest pewnego rodzaju uzależnieniem. To zapewne najprostsze wytłumaczenie. Gdzieś jest jednak przekonanie, że nie są to fotografie dekoracyjne, ale poruszające problemy ważne dla pewnych grup społecznych. Nie jestem zaangażowany w ruch feministyczny czy walkę o równouprawnienie, chciałbym jednak, aby te prace pobudzały do dyskusji. Nie będę robił akcji promocyjnych, nie zamierzam szukać wyznawców moich poglądów, marzę, aby wystawa była znaczącym głosem ukazującym płeć na polu różnorodnych norm i zjawisk kulturowych. Z drugiej strony celem ekspozycji nie jest sygnalizowanie, że ten świat jest cholernie smutny, zawiły i beznadziejny. Chciałbym spojrzeć na tę tematykę również trochę ironicznie, w krzywym zwierciadle. Nie na wesoło, ale bez śmiertelnej powagi. Stąd wybór zdjęcia promującego wystawę autorstwa Katarzyny Górnej „Marylin”. 

MK: Katarzyna Górna należy do grona artystów młodego pokolenia, mają Państwo również w zbiorach prace nestorów historii polskiej fotografii Tadeusza Rolkego, Edwarda Hartwiga, Wojciecha Plewińskiego. Dzięki tak szerokiemu spektrum można dostrzec, jak ewoluował sposób postrzegania kobiecości w polskiej sztuce.  

KM: Patrząc na kolekcję możemy rozpatrywać ją w różnych kontekstach. Narzucającym się jest kryterium chronologii, wtedy jawi się nam obraz zmian w sposobach obrazowania kobiety przez ostanie 100 lat. Począwszy od przykładów fotografii przedwojennych, frywolnych aktów rozumianych jednak w dość tradycyjny sposób autorstwa Anatola Węcławskiego czy Jana Benedykta Dorysa, poprzez powojenne wizerunki kobiet w stylistyce socrealizmu, jak Tynkarka Nowohucka Wiktora Pentala. W późniejszych latach jako bunt przeciwko narzuconej doktrynie powstały realizacje fotografii subiektywnej. W kolekcji znajdują się również abstrakcyjne kompozycje kobiecego ciała autorstwa Zbigniewa Dłubaka. Nurt sztuki krytycznej lat 70. reprezentują realizacje Natalii LL i Ewy Partum, których współczesną kontynuacją stały się fotografie Doroty Nieznalskiej. W skład kolekcji weszły również ciekawe realizacje twórców młodego pokolenia, studentów Grzegorza Kowalskiego, jak również autorskie prace samego mistrza. Zachęcam do spojrzenia na kolekcję bardziej problemowo. Swoistego rodzaju manifestem dotykającym spraw aborcji są prace Alicji Żebrowskiej. Natomiast Zbigniew Libera i Maciej Osika poruszają aspekt transseksualizmu. 

Warto również zwrócić uwagę na przykłady ukazujące, w jaki sposób używane było ciało kobiety w fotografii, niekiedy ujmowane w bardzo wysublimowany sposób, bądź traktowane instrumentalnie. Takie spojrzenie pobudza do refleksji nad tym, co widzimy na co dzień na reklamach, na sposób portretowania kobiet. Poprzez powszechność tych zjawisk jesteśmy wręcz na nie znieczuleni. A przecież jeszcze pół wieku temu cykliczne wystawy aktu kobiecego „Wenus” wzbudzały powszechne zainteresowanie i były wydarzeniami szeroko komentowanymi. Zwalniani na przepustki żołnierze dojeżdżali na wystawy specjalnie doczepianymi składami pociągów. Jak odbieramy nagość dzisiaj? Aspektów związanych z postrzeganiem ciała jest całe mnóstwo. 

MK: Jaki w takim razie był klucz doboru prac, autorów?

KM: Nie było moją ambicją przeprowadzanie studiów w zakresie gender, ani stworzenie kolekcji o silnej podstawie naukowych analiz tematu. Z góry mówię, że mam komfort laika. Źródłem było zainteresowanie życiem, tym co aktualne, co budzi kontrowersje. Stworzenie po prostu rodzinnej kolekcji, wspólne wybory z żoną i dziećmi. Początkowo były to działania dość chaotyczne. Ważnym momentem było poznanie historyka sztuki, Adama Mazura. Długie interesujące rozmowy ukierunkowały poszukiwania. Wspólnie stworzyliśmy plan, wyszczególniliśmy tematy, określiliśmy charakter kolekcji jako impresyjny, bardziej na zasadzie realizowania entuzjazmu i pasji niż wypełniania jakiegoś zadania i uzupełniania brakujących elementów. Nie starczyłoby nam czasu, by zgłębić wszystkie zagadnienia. Dzięki Mazurowi zbiór jest bogatszy merytorycznie. W pewnym momencie powiedział jednak, „wiesz już dostatecznie dużo, teraz podążasz już sam”. Pozostał jedynie konsultantem, dając nam  wolną rękę. To też miało swój urok, dzięki temu nie jest to kolekcja pod dyktando, lecz po części nasza autorska. 

MK: Kolekcja jest imponująca, jedna z największych w Polsce. Jak udało się Państwu stworzyć ją w tak krótkim czasie?

KM: Zabraliśmy  się do jej tworzenia z wielkim entuzjazmem.   Prawie co drugi weekend spędzałem w trasie odwiedzając artystów w pracowniach, mieszkaniach. Początkowo myślałem, że uda nam się stworzyć pełny zbiór w ciągu dwóch lat. Kiedy mówiłem o tym, słyszałem: niemożliwe. Doszedłem wtedy do wniosku, że w istocie nie chodzi o tempo, ale jakość. Potem dynamika z wielu względów trochę wyhamowała. Teraz już bez pośpiechu rozbudowujemy kolekcję zwracając szczególną uwagę na sztukę młodego pokolenia. Nie chodzi o kwalifikację wiekową, ale o sposób myślenia i obrazowania współczesnych problemów. Przy tworzeniu kolekcji najciekawsze były rozmowy z artystami. Może zabrzmi to banalnie, ale fascynowała mnie próba zrozumienia, co czuł twórca, co przeżywał tworząc daną pracę. Artyści to ludzie często o silnych charakterach, spotkania wymagały wielkiej koncentracji i zaangażowania. 

MK: Wiele z prezentowanych prac to zdjęcia archiwalne. Czy do tych z lat 70. trudno było dotrzeć? Czy są to odbitki wykonane współcześnie?

KM: Jeżeli chodzi o prace stare, nie dokonywałem jakiegoś specjalnego wysiłku, żeby do nich dotrzeć. Zdarzało się, że można było kupić je na aukcjach. Prace  Jerzego Lewczyńskiego czy Michała Sowińskiego pochodzą z pracowni artystów. Natomiast bardzo trudno było nabyć prace, które zdobyły uznanie za granicą np. „Supermatka” Elżbiety Jabłońskiej czy „Madonny” Katarzyny Górnej. Na te prace czekaliśmy  nawet trzy lata. Fotografie Górnej, na których nam bardzo zależało, trafiły do nas przez szczęśliwy przypadek. 

MK: Czy chciałby Pan, żeby kolekcja była stale eksponowana w muzeum? 

KM: Myślę, że jest to ciche marzenie każdego kolekcjonera, który nie traktuje swej pasji także jako inwestycji. Naszym  celem nigdy nie była lokata kapitału, bądź jego pomnożenie poprzez kupno dzieł sztuki. Nie ma to dla nas żadnego znaczenia. Chcielibyśmy , aby była oglądana, wyzwalała w ludziach emocje, pobudzała do refleksji, dyskusji. 

Ikonografia kobiecości

Wystawa "Uwikłane w płeć" nie aspiruje do ukazania kompletnego obrazu kobiecości. Dążenie takie już na starcie skazane jest bowiem na porażkę. Mierząc się z tą niemożliwością, ekspozycja podejmuje raczej próbę pokazania dynamicznie zmienijących się w naszej kulturze wizerunków kobiecości. Kuratorzy eskpozycji, poprzez dobór fotografii i filmów wideo, chcieli pokazać kobietę widzianą z wielu perspektyw, zarówno oczami mężczyzn, jak i samych kobiet. Zestawiając ze sobą wybrane wizerunki stawiają oni jednocześnie pytania o obowiązujące stereotypy dotyczące funkcjonowania kobiet, a w szczególności kobiecego ciała w sferze społecznej, medialnej, artystycznej i komercyjnej.

Kolekcja Joanny i Krzysztofa Madelskich stanowi reprezentatnwy wybór fotografii wykonanych przez polskich artystów i artystki na przestrzeni kilkudzisięciu ostatnich lat.